Bir partide 3.000 buff varsa her birini açıp bakmak hem zaman hem de ürün kaybıdır. Uluslararası tedarik zincirinde bunun yerine AQL (Acceptance Quality Limit – kabul edilebilir kalite sınırı) ile istatistiksel örnekleme yapılır. Yöntemin dayanağı ISO 2859-1 standardıdır (ABD'deki karşılığı ANSI/ASQ Z1.4). Bu yazı, buff ve boyunluk satın alan ekiplerin teslim kabul kuralını siparişten önce nasıl tanımlayacağını anlatır.
AQL nedir, ne değildir?
AQL, bir partide "süreç ortalaması olarak katlanılabilecek en kötü kusur oranı"dır. AQL 2,5 seçmek, partide yüzde 2,5 kusurlu ürün olmasını kabul ettiğiniz anlamına gelmez; seçilen numunede belirli bir sayının üzerinde kusur çıkarsa partinin reddedileceği bir karar kuralıdır. Örnekleme her zaman bir risk taşır: iyi bir parti şanssız bir numuneyle reddedilebilir, kötü bir parti de şanslı bir numuneyle geçebilir. Bu yüzden AQL bir kalite garantisi değil, alıcı ile imalatçı arasında önceden anlaşılmış ortak bir ölçüdür.
Kusur sınıflarını buff için tanımlayın
AQL'den önce neyin kusur sayılacağını yazılı hale getirmek gerekir. Tekstilde yaygın uygulama üç sınıftır:
- Kritik kusur: Kullanıcıya zarar verebilecek veya yasal sorun doğuracak kusurlar; örneğin ürün içinde kalmış iğne veya keskin parça. Genellikle sıfır tolerans (0 kabul) uygulanır.
- Majör kusur: Ürünün işlevini veya satılabilirliğini bozan kusurlar: tüp dikişinde açılma, delik, onaylı numuneden belirgin renk farkı, logonun yanlış yerde veya ters basılması, çevre ölçüsünün anlaşılan toleransın dışında olması, yanlış etiket.
- Minör kusur: İşlevi etkilemeyen küçük görünüm farkları: kısa iplik ucu, hafif baskı lekesi, katlama düzensizliği.
Buff gibi esnek ürünlerde "ölçü dışı" tanımı için ölçünün hangi gerginlikte ve nasıl alınacağını da yazın; aksi halde aynı ürün iki farklı kişide farklı sonuç verir. Ölçüm yöntemleri için buff kumaş gramajı ve ölçü kontrolü yazımıza bakabilirsiniz.
Kontrol seviyesi ve numune adedi
ISO 2859-1'de numune adedi parti büyüklüğüne ve kontrol seviyesine göre bir kod harfiyle belirlenir. Günlük ticarette en çok kullanılan seviye Genel Kontrol Seviyesi II'dir. Seviye I daha az, seviye III daha fazla numune açtırır. Ölçü kontrolü gibi zaman alan veya numuneyi bozan testler için S-1…S-4 özel seviyeleri kullanılabilir.
Aşağıdaki tablo, normal kontrol ve tek örnekleme planı için Seviye II değerlerini özetler. Ac = kabul sayısı (bu sayı veya altında kusur çıkarsa parti kabul), Re = ret sayısı (bu sayı veya üzerinde kusur çıkarsa parti ret).
Parti büyüklüğü (adet) | Kod harfi | Numune adedi | AQL 1,0 Ac/Re | AQL 2,5 Ac/Re | AQL 4,0 Ac/Re
281 – 500 | H | 50 | 1 / 2 | 3 / 4 | 5 / 6
501 – 1.200 | J | 80 | 2 / 3 | 5 / 6 | 7 / 8
1.201 – 3.200 | K | 125 | 3 / 4 | 7 / 8 | 10 / 11
3.201 – 10.000 | L | 200 | 5 / 6 | 10 / 11 | 14 / 15
10.001 – 35.000 | M | 315 | 7 / 8 | 14 / 15 | 21 / 22
Tablo, standardın yaygın kullanılan bölümünün özetidir; sözleşmede standardın kendisine ve kullanılan plan türüne atıf yapın.
Örnek: 2.000 adetlik baskılı buff partisi
Parti 2.000 adet, Seviye II seçildi: kod harfi K, numune 125 adet. Sözleşmede kritik 0, majör AQL 2,5, minör AQL 4,0 yazıyor. Kontrolde 0 kritik, 6 majör ve 9 minör kusur bulundu. Majör sınır Ac 7 olduğu için 6 majör kabul edilir; minör sınır Ac 10 olduğu için 9 minör de kabul edilir. Parti kabul edilir; ancak bulunan kusurlu ürünler ayrılıp değiştirilmesi raporda istenir. Aynı kontrolde 8 majör kusur çıksaydı parti reddedilir ve ayıklama (yüzde 100 kontrol) veya yeniden işleme konuşulurdu.
Numune nasıl çekilmeli?
- Numuneyi tek koliden değil, partinin tamamına dağılmış kolilerden rastgele çekin; renk ve desen varyantları ayrı partiler gibi ele alınabilir.
- Kontrolü, ürünlerin en az yüzde 80'i paketlenmişken yapmak yaygın bir uygulamadır; böylece paketleme ve etiket de görülür.
- Her numunede aynı kontrol listesini kullanın: onaylı numuneyle renk karşılaştırması, baskı konumu, dikiş, ölçü, etiket ve paket.
- Kusurları fotoğraflayın ve ürün başına değil kusur başına sayılıp sayılmayacağını önceden belirleyin.
Sözleşmeye ve sipariş şartnamesine ne yazılmalı?
Teslim kabul kuralı teklif aşamasında konuşulmazsa teslim günü tartışmaya dönüşür. Siparişe eklenecek kısa bir kabul maddesi şunları içermelidir:
- Dayanak standart ve plan: ISO 2859-1, tek örnekleme, normal kontrol, Genel Seviye II.
- Kusur sınıfları için AQL değerleri (ör. kritik 0 / majör 2,5 / minör 4,0) ve buff'a özgü kusur listesi.
- Karşılaştırma referansı: onaylı numune, Pantone/renk kartı ve teknik çizim sürümü.
- Kontrolün yeri, zamanı ve kimin yapacağı (alıcı, imalatçı veya bağımsız kontrol firması).
- Ret durumunda süreç: ayıklama, yeniden işleme, yeniden kontrol ve termin etkisi.
Bu başlıkları teklif şartnamenize eklemek için buff teklif şartnamesi rehberimizi, teslim günü kontrolleri için sipariş kontrol listesi yazımızı kullanabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- AQL değerini "kusur yüzdesi" sanmak ve ret sayısını sonradan pazarlığa açmak.
- Majör ve minör kusur tanımı yapmadan yalnızca "AQL 2,5" yazmak.
- Numuneyi kolay ulaşılan üst kolilerden almak.
- Farklı renk veya desendeki ürünleri tek parti sayıp varyant farklarını gözden kaçırmak.
Sık Sorulan Sorular
Buff siparişlerinde hangi AQL değeri kullanılır?
Hazır giyim ve tekstil aksesuarlarında yaygın tercih kritik kusur için 0, majör kusur için 2,5 ve minör kusur için 4,0'dır. Kurumsal veya ihracat siparişlerinde alıcı daha sıkı bir değer isteyebilir; değer sipariş öncesinde iki tarafça yazılı olarak kabul edilmelidir.
AQL 2,5 partide yüzde 2,5 kusur olabilir mi demek?
Hayır. AQL bir karar kuralıdır: seçilen numunede kabul sayısını aşan kusur çıkarsa parti reddedilir. Partideki gerçek kusur oranı bundan farklı olabilir.
2.000 adetlik buff siparişinde kaç adet kontrol edilir?
ISO 2859-1 Genel Kontrol Seviyesi II ve tek örnekleme ile 1.201–3.200 adetlik partide kod harfi K'dir ve 125 adet numune kontrol edilir.
Teslim kabul kontrolünü kim yapmalı?
Alıcının kendi ekibi, imalatçının kalite birimi veya bağımsız bir kontrol firması yapabilir. Önemli olan kontrolün yeri, zamanı ve yöntemi sipariş öncesinde yazılı olarak kararlaştırılmasıdır.
Parti reddedilirse ne olur?
Genellikle partinin tamamı ayıklanır, kusurlu ürünler değiştirilir veya yeniden işlenir ve yeniden kontrol yapılır. Bu sürecin maliyeti ve termine etkisi sözleşmede önceden tanımlanmalıdır.
Teslim kabul kuralınızı birlikte netleştirelim
Buff veya boyunluk siparişinizin adedini, kusur beklentinizi ve kontrol planınızı paylaşın; teklif aşamasında değerlendirelim. Telefon: +90 542 543 34 15 · WhatsApp: wa.me/905425433415 · E-posta: bildirim@head-wear.com · İstanbul / Bağcılar. İlgili hizmet: Buff Üretim, Toptan Buff.